NAS và cloud đều giúp doanh nghiệp lưu trữ và chia sẻ dữ liệu, nhưng mỗi bên hợp với một kiểu làm việc khác nhau. Chọn sai thường lộ ra sau vài tháng: file mở chậm, hóa đơn thuê bao tăng dần, hoặc cả văn phòng ngồi chờ khi đường internet chập chờn. Bài này đặt hai phương án cạnh nhau theo bốn tình huống để bạn đối chiếu với công ty mình.
So sánh NAS và cloud: khác nhau ở đâu
NAS là thiết bị lưu trữ đặt ngay tại văn phòng, nối vào mạng nội bộ. Dữ liệu nằm trên ổ đĩa do công ty sở hữu.
Cloud là dịch vụ thuê. Dữ liệu nằm ở trung tâm dữ liệu của nhà cung cấp, bạn truy cập qua internet và trả phí theo gói. Hai cách khác nhau ở nơi dữ liệu nằm, người vận hành và kiểu thanh toán, và từ đó mới sinh ra các khác biệt về tốc độ, chi phí và quyền kiểm soát bên dưới.
Tốc độ truy cập nội bộ
Trong văn phòng, NAS đi qua mạng LAN nên tốc độ phụ thuộc vào switch, dây mạng và ổ đĩa, không phụ thuộc đường truyền ra ngoài. Kế toán mở file Excel lớn, bộ phận thiết kế kéo thư mục bản vẽ hay video, tất cả lấy dữ liệu từ một thiết bị trong cùng tòa nhà.
Với cloud, mỗi lần mở file là một lần tải qua internet. Một người dùng thì ít thấy khác biệt. Khi nhiều người cùng làm việc với file nặng, băng thông của công ty trở thành nút thắt.
Đổi lại, nhân viên làm từ xa vào cloud thường dễ hơn: chỉ cần tài khoản và trình duyệt. Với NAS, truy cập từ bên ngoài cần cấu hình thêm như VPN hoặc dịch vụ truy cập từ xa, và phải làm cẩn thận để không mở cổng bừa bãi.
Chi phí dài hạn
NAS tốn tiền ở đầu: thiết bị và ổ đĩa. Sau đó là tiền điện, ổ thay thế khi hỏng và công quản trị. Cloud ngược lại, bắt đầu nhẹ rồi trả đều mỗi tháng hoặc mỗi năm, và hóa đơn tăng theo dung lượng và số tài khoản.
Dữ liệu doanh nghiệp hiếm khi nhỏ đi. Nếu công ty lưu nhiều file lớn và dùng đều qua nhiều năm, tổng tiền thuê bao có thể vượt chi phí mua và vận hành NAS. Nếu dữ liệu ít và nhu cầu thay đổi nhanh, thuê bao linh hoạt hơn.
Con số cụ thể phụ thuộc dung lượng, số người dùng và nhà cung cấp [cần xác nhận khi báo giá]. Cách đáng làm là cộng tổng chi phí 3 đến 5 năm của từng phương án, thay vì so giá của tháng đầu tiên.
Phụ thuộc internet
NAS vẫn chạy khi mất mạng ra ngoài. Cả văn phòng mở và lưu file bình thường trong mạng nội bộ. Cloud thì khác: đứt cáp là mất truy cập, trừ khi bạn đã bật đồng bộ ngoại tuyến cho một số thư mục.
NAS có điểm yếu riêng là điện và phần cứng. Mất điện đột ngột hoặc hỏng ổ đĩa có thể làm mất dữ liệu nếu thiếu bộ lưu điện (UPS) và cấu hình RAID. RAID chịu được việc hỏng ổ nhưng không thay được sao lưu: xóa nhầm hay mã độc mã hóa file thì RAID vẫn giữ nguyên hậu quả.
Quyền kiểm soát dữ liệu
Với NAS, dữ liệu nằm trong văn phòng và bạn quyết định ai được xem, lưu bao lâu, sao chép đi đâu. Đổi lại, phân quyền, cập nhật firmware và bảo mật thiết bị là việc của công ty hoặc đơn vị IT bạn thuê.
Với cloud, nhà cung cấp lo hạ tầng và phần bảo mật vật lý, còn bạn làm việc theo điều khoản của họ. Trước khi ký, nên hỏi ba việc: dữ liệu được đặt ở đâu, xuất toàn bộ dữ liệu ra thế nào khi đổi nhà cung cấp, và ai trong công ty giữ quyền quản trị tài khoản. Tài khoản quản trị chỉ gắn với email cá nhân của một nhân viên là rủi ro dễ gặp.
Bốn câu hỏi nên trả lời trước khi chọn
- Dữ liệu hiện tại là bao nhiêu và mỗi năm tăng thế nào?
- Bao nhiêu người thường mở file nặng cùng lúc?
- Đường internet của công ty ổn định đến đâu, và gián đoạn thì công việc dừng ở khâu nào?
- Ai chịu trách nhiệm quản trị, cập nhật và kiểm tra bản sao lưu?
Câu trả lời cho bốn câu này thường quyết định phương án nhanh hơn việc so bảng tính năng của từng sản phẩm.
Chọn NAS hay cloud theo tình huống
Bạn có thể đối chiếu nhanh như sau:
- Một văn phòng chính, nhiều file lớn dùng hằng ngày (kế toán, thiết kế, kho): nghiêng về NAS.
- Nhiều người làm việc từ xa hoặc nhiều chi nhánh nhỏ, dữ liệu không nặng: nghiêng về cloud.
- Dữ liệu nhạy cảm cần kiểm soát nơi lưu: nghiêng về NAS, hoặc cloud có mã hóa mà công ty tự giữ khóa.
- Chưa có ai phụ trách IT: cloud giảm việc vận hành, còn NAS vẫn dùng được nếu thuê đơn vị IT quản lý.
- Thường xuyên chia sẻ file với khách hàng, đối tác bên ngoài: cloud tiện hơn.
Kết hợp NAS và cloud trong một hệ thống
Nhiều công ty không cần chọn một. Cách kết hợp hay dùng là để NAS làm nơi lưu và làm việc hằng ngày, còn một bản sao được đẩy lên cloud theo lịch. Nhân viên có tốc độ mạng nội bộ, và bản sao ngoài văn phòng giữ được dữ liệu khi thiết bị hỏng, cháy hoặc bị mã độc.
Cloud cũng có thể nhận một việc riêng, ví dụ thư mục chia sẻ với khách hàng, trong khi dữ liệu gốc vẫn nằm trên NAS. Cách chia việc này cần cấu hình mạng, phân quyền và lịch sao lưu khớp nhau. Đó là phần Giải Pháp IT làm trong các dịch vụ hạ tầng mạng, NAS và sao lưu cho doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
NAS có thay thế hoàn toàn được cloud không?
Được, nếu công ty làm việc chủ yếu tại văn phòng và có phương án sao lưu ngoài địa điểm. Khi nhiều người làm từ xa hoặc cần chia sẻ file ra ngoài, thêm cloud sẽ tiện hơn.
Đã dùng cloud thì có cần sao lưu riêng không?
Nên có. Dịch vụ đồng bộ sẽ đồng bộ cả thao tác xóa nhầm lẫn file bị mã độc mã hóa. Khả năng khôi phục khác nhau theo từng gói, nên hãy đọc kỹ điều khoản của gói đang dùng.
Văn phòng nhỏ có cần NAS không?
Tùy lượng file dùng chung và mức độ nhạy cảm. Nếu mọi người đang chuyền file bằng USB hoặc email, đó là dấu hiệu nên có nơi lưu tập trung, có thể là NAS hoặc cloud.
NAS hỏng ổ đĩa thì có mất dữ liệu không?
Với cấu hình RAID, bạn thay ổ hỏng mà dữ liệu vẫn còn. RAID không bảo vệ trước xóa nhầm, mã độc hay hỏng cả thiết bị, nên vẫn cần bản sao lưu riêng.
Trao đổi nhu cầu lưu trữ với Giải Pháp IT
Nếu bạn đang cân nhắc NAS, cloud hay cả hai, Giải Pháp IT có thể xem hệ thống hiện tại và đề xuất cấu hình phù hợp. Liên hệ hotline 0945 886 818, email info@gpit.vn, hoặc đến 32 Trương Phước Phan, Bình Trị Đông, TP.HCM. Thông tin thêm có tại gpit.vn.
