Backup dữ liệu 3-2-1 nghĩa là giữ 3 bản dữ liệu, trên 2 loại thiết bị khác nhau, trong đó 1 bản nằm ngoài văn phòng. Với doanh nghiệp 20 đến 50 người, cấu hình thực tế là dữ liệu gốc trên máy và server, một NAS trong văn phòng có snapshot, và một bản trên cloud được khóa chống xóa. Thiếu bản khóa chống xóa, ransomware có thể xóa luôn bản backup.
Vì sao backup thông thường không chống được ransomware?
Nhiều văn phòng sao lưu ra ổ cứng gắn ngoài hoặc ra một thư mục chia sẻ, dùng chung tài khoản quản trị với server. Kẻ tấn công vào được server thì cũng thấy và xóa được bản backup.
Đây không phải giả định. Báo cáo State of Ransomware 2024 của Sophos cho biết 94% tổ chức bị ransomware nói kẻ tấn công đã tìm cách phá bản backup trong lúc tấn công, và 57% trong số các lần đó thành công (Sophos).
Ba bản dữ liệu gồm những bản nào?
Bản thứ nhất là dữ liệu gốc trên máy nhân viên và server nội bộ, bản mọi người dùng hằng ngày.
Bản thứ hai nằm trên NAS trong văn phòng, sao lưu hằng ngày từ máy tính và server. Khi server hỏng, nhân viên vẫn mở được file từ NAS trong lúc chờ sửa.
Bản thứ ba nằm trên cloud, sao lưu hằng đêm từ NAS. Đây là bản cứu doanh nghiệp khi văn phòng cháy, bị trộm cả NAS, hoặc ransomware mã hóa toàn bộ mạng nội bộ.
Hai loại thiết bị khác nhau nghĩa là gì?
NAS dùng ổ cứng cơ trong văn phòng, còn cloud lưu trên hạ tầng của nhà cung cấp. Nếu một lô ổ cứng lỗi cùng lúc, bản cloud không bị ảnh hưởng. Vì cùng lý do đó, đừng dùng hai NAS cùng hãng, cùng model, mua cùng ngày làm hai bản backup: lỗi firmware hay lỗi lô hàng sẽ làm hỏng cả hai.
Cấu hình cụ thể cho văn phòng 30 người, 1 TB dữ liệu
- Dữ liệu gốc: server nội bộ có sẵn, hoặc một máy tính dùng làm file server.
- NAS: ví dụ Synology DS923+ với 4 ổ 4 TB chạy RAID 5, chi phí ban đầu khoảng 25 đến 30 triệu đồng (giá tham khảo, cần báo giá theo thời điểm).
- Cloud: Backblaze B2, giá niêm yết 6,95 USD mỗi TB mỗi tháng (Backblaze), sao lưu tự động từ NAS bằng Hyper Backup.
Với 1 TB, phí cloud vào khoảng 7 USD mỗi tháng. Tổng đầu tư ban đầu khoảng 30 triệu đồng là doanh nghiệp có backup 3-2-1 thật sự, không phải một ổ cứng gắn ngoài để trong ngăn kéo.
Snapshot và khóa chống xóa bảo vệ backup thế nào?
Trên NAS, bật snapshot hằng ngày và giữ 30 ngày. Nếu ransomware mã hóa thư mục chia sẻ, bạn khôi phục về snapshot trước thời điểm bị mã hóa.
Trên cloud, bật Object Lock của Backblaze B2. Tính năng này giữ file backup không xóa và không sửa được trong khoảng thời gian bạn đặt, kể cả khi kẻ tấn công có mật khẩu tài khoản cloud. Đây chính là lớp chặn kiểu tấn công nhắm vào backup mà Sophos ghi nhận.
Kiểm tra khôi phục bao lâu một lần?
Backup chưa từng thử khôi phục thì chưa chắc dùng được. Sau khi cấu hình xong, mỗi tháng chọn ngẫu nhiên một thư mục và khôi phục thử từ cả NAS lẫn cloud, ghi lại thời gian mất bao lâu. Nếu khôi phục thất bại, bạn biết trước khi có sự cố thật.
Doanh nghiệp có server đặt ở data center thì áp dụng cùng nguyên tắc, chỉ khác vị trí của bản thứ hai. Xem thêm bài colocation server khi nào rẻ hơn phòng máy chủ nội bộ.
Câu hỏi thường gặp
Dùng Google Drive hay OneDrive có thay được backup không?
Không hẳn. Đồng bộ sẽ chép cả thay đổi xấu: file bị mã hóa trên máy cũng được đồng bộ lên. Cần một bản backup tách biệt có lưu phiên bản cũ.
RAID trên NAS có phải là backup không?
Không. RAID giúp NAS chạy tiếp khi một ổ hỏng, nhưng xóa nhầm hay bị mã hóa thì cả mảng RAID đều mất.
Khôi phục 1 TB từ cloud mất bao lâu?
Phụ thuộc đường truyền. Với đường 100 Mbps chạy đủ tốc độ, 1 TB mất gần một ngày, nên hãy khôi phục dữ liệu quan trọng nhất trước.
GPIT thiết kế và triển khai backup cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, tư vấn tại gpit.vn.
GPIT, Công ty TNHH Đầu tư Giải pháp IT, 32 Trương Phước Phan, P. Bình Trị Đông, TP.HCM. Hotline 0945 886 818. Email info@gpit.vn. Website https://gpit.vn.
